Hannah Bonjer in Nepal

De dag erop zien we een weef fabfriek; Industrial weaving. Een vriend van Rajesh, Anzar heeft dit bedrijf samen met zijn broer van zijn vader overgenomen, het ligt in Patan Indutrial Area. De weefgetouwen zijn hier niet van hout maar van ijzer. Ze werken automatisch (ik kan er niet helemaal achter komen hoe het werkt) en maken een oorverdovend geluid. Ze zitten vol stof en pluizen van de stof en zien er oud uit. Maar het werkt! De wevers zijn hier mannen, afhankelijk van de techniek kan 1 man 3 a 4 machines in bedrijf houden. De productiesnelheid is maarliefst 3 meter per uur. Wat een verschil! Maar ook in dit bedrijf kennen ze moeilijke tijden; India hijgt in hun nek. Arzan is ook een zeer vriendelijke, moderne vent die goed engels spreekt. We bezoeken ook een vriendin van hem, die een succesvolle houtsnijwerkplaats heeft (woodcarving), ook een van de grote exportproducten uit Nepal. De showroom van dit bedrijf ligt aan de werkplaats; mannen en vrouwen zitten op de grond te werken. Een hels karwij. En ook hier geen haast. Onder andere deurpanelen met de fijnste details… Ik kan het me bijna niet voorstellen dat dit allamaal met de hand gebeurd. In tegenstelling tot Nederland zal de arbeidsloon relatief erg laag (moeten) liggen.

Na de lunch bezoeken we een co-operatief en handarbeidschool ineen, in Lalitpur, vlabij mijn questhous). Ze bieden vierjaarige opleidingen voor verschillende disciplines, zoals weven, houtsnijden, keramier en metaalbewerken. Uit de ontvangt maak ik op dat het vrienden zijn van Rajesh en ik vertel in over de uitwisseling die een docent van de Rietveld Academie van plan is te organiseren vanuit Nederland naar Nepal. (Via het consulaat ben ik hierover benaderd. Ik ga onderzoeken of het mogelijk is enkele contacten op te doen, betreffende het weven). Die avond en de volgende dag wordt Rajesh een aantal keren gebeld hierover. Het is gaan gonzen in de stad... Hij drukt me op het hart hier niet meer over te praten. Hiervoor zijn twee redenen: deze mensen zich beter voor zullen doen dan ze zijn en omdat dit ‘Maoistische partij’ aanhangers zijn, waardoor we in een politiek spel kunnen belanden. En dat is absoluut niet de bedoeling. Weer wat geleerd.
De werken die ze daar verkochten waren gemaakt door de studenten van de opleiding. Rajesh vond het amaturistischer aandoen vanwege de mindere weef kwaliteit, ik vond het vernieuwd aandoen vanwege nieuwe patronen en de andere kleuren die ze hadden gebruikt. Ik heb een mooi schilderij gezien (een lange vrouw, een ingelijst tapijtje eigenlijk). Omdat ze het zelf ook zo mooi vonden was het niet te koop en een nieuwe maken zou ongeveer 4 weken duren…